اصل اين رساله به تصريح مؤلف در سال 1260 ق / 1844 م تأليف شد . اما ذيل آن سه سال بعد در اوّل پادشاهى ناصر الدين شاه و هم به نام او نگارش يافت . درين كتاب سرگذشت و نام برخى از رجال دولتى چون ميرزا نبى خان قزوينى ، معير الممالك حسين على خان ، حسين خان مراغه‌اى و بهاء الدين بيك دنبلى پسر عبد الرزاق بيك ، حاجى خان گنجه‌اى و سعد الدوله و حاج محمد حسين خان اصفهانى آمده است . نيز از حاجى ابو القاسم رشتى بازرگان يزد و حاج ابراهيم خان كلانتر پسر حاج هاشم شيرازى سخن رانده شده و از سرسپردگى اكثر اين افراد به بيگانگان با سختى انتقاد كرده و با روشى خاص و لحنى تند اعمال اين اشخاص را كه ايران مداران آن روزگار بودند براى اعقاب و آيندگان بيان نموده است . * * * چنان كه ياد شد ، مؤلف واقعى دستور الاعقاب ، ميرزا مهدى نواب تهرانى بود ، اما تا سالها چنين پنداشته مىشد كه اين رساله را ميرزا على اكبر خان قائم مقامى فراهانى ( متوفى اواخر صفر 1329 ق / فوريه 1911 م در تهران ) نوشته است و باعث اين اشتباه سخن علامه آقا بزرگ طهرانى در الذريعه بود « 1 » . صاحب ذريعه با استناد به صورت تأليفات على اكبر خان قائم مقامى كه در انتهاى كتاب « جان جهان » او

--> ( 1 ) . ذريعه ج 8 / 151 .